28 Ocak 2014 Salı

‘Который’ Zamiri – Местоимение ‘который’

Bugünkü dersimizde ‘кото́рый’ [katórıy] İlgi Zamiri üzerinde duracağız. Bu Zamir yardımıyla birleşik cümleleri, daha doğrusu bir isim ile ilgili açıklama cümlecik kurabiliriz. Türkçe’ye bu Rusça İlgi Zamiri, açıklama cümleciklerinin başında kullanılan ‘ki o’ ifadesi şeklinde tercüme edilir:
Человек, кото́рый катается на лыжах – Adam, ki o kayak yapıyor (=Kayak yapan adam).



I.
‘Кото́рый’ Zamiri, cins ve sayısına göre değişir. Lütfen, aşağıdaki tabloya bakın:

Eril Dişil Nötr Çoğul
кото́рый[katórıyкото́рая[katórıyaкото́рое[katórayiкото́рые[katórıyı]

Cümlede ‘кото́рый’ Zamiri’nin şeklini, ilgili ismin cins ve sayısına göre seçiyoruz. Aşağıdaki zincirlere bakın. Dikkat! Rusça’da ‘кото́рый’ Zamiri’nden önce her zaman virgül yazılır, çünkü bu, açıklama cümleciğin başıdır. Ayrıca, ‘кото́рый’ Zamiri’nden sonra gelen fiil, Etken ve Edilgen olarak ve herhangi bir zaman (Şimdiki, Geçmiş ve Gelecek) şeklinde kullanılabilir.
1.
Э́то актёр = он (Eril Cins) = кото́рый
Э́то актёр, кото́рый игра́ет в сериа́ле (Şimdiki Zaman). – Bu aktör, ki dizide oynuyor (Bu, dizide oynayan aktör).
2.
Вот маши́на = она (Dişil Cins) = кото́рая
Вот маши́на, кото́рая стоя́ла пе́ред на́шим до́мом (Geçmiş Zaman). – İşte araba, ki evimizin önünde duruyordu (İşte evimizin önünde duran araba).
3.
Вот кафе́ = оно́ (Nötr Cins) = кото́рое
Вот кафе́, кото́рое откры́лось на про́шлой неде́ле (Geçmiş Zaman). – İşte kafe, ki o geçen hafta açıldı (İşte geçen hafta açılan kafe).
4.
Вот студе́нты = они́ (Çoğul) = кото́рые
Вот студе́нты, кото́рые за́втра прие́дут в Москву́. – Bunlar öğrenci, ki onlar yarın Moskova’ya gelecek (Bunlar, yarın Moskova’ya gelecek öğrenciler).

II.
‘Кото́рый’ Zamiri, ilgili ismin haline göre değişmez. Lütfen, aşağıdaki tabloya bakın:

Yalın Hal Ко мне прие́халприя́телькото́рыйживёт в Стамбу́ле. Bana İstanbul’da oturan arkadaşım geldi.
-In Hali Я останови́лсяу прия́телякото́рыйживёт в Стамбу́ле. Ben, İstanbul’da oturan arkadaşımda kaldım.
-E Hali Я е́ду к прия́телюкото́рыйживёт в Стамбу́ле. Ben, İstanbul’da oturan arkadaşıma gidiyorum.
-I Hali Я давно́ не ви́делприя́телякото́рыйживёт в Стамбу́ле. Uzun zamandır İstanbul’da oturan arkadaşımı görmedim.
İle Hali Я встре́тился с прия́телемкото́рыйживёт в Стамбу́ле. Ben, İstanbul’da oturan arkadaşımla buluştum.
-DE Hali Я рассказа́л тебе о прия́телекото́рыйживёт в Стамбу́ле. Ben sana İstanbul’da oturan arkadaşımı anlattım.

Daha sonraki derslerimizde ‘кото́рый’ Zamiri’nin kendi cümleciği içerisinde farklı hallere göre değişeceğini göreceğiz.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle... www.parusegitim.com

Kaynak: Rusya'nın Sesi 

14 Ocak 2014 Salı

Rusça Öğreniminde Hatırlatıcıları (Nimonikler) Kullanmak

İlkokul yıllarında sert sessizlerin benzeşmesini hatırlamak için kullandığımız kelime dizilerini hatırlarsınız. Hangi harflerin sert sessiz olduğunu hatırlayamadığımızda kağıdın üst köşesine "çift haseki paşa" veya "fıstıkçı şahap" yazar, sesli harflerin üstünü çizer ve kolayca sert sessiz harfleri buluverirdik. İşte hatırlamaya ve ezberlemeye yardımcı olan bu tekniklere Nimonik (mnemonics) deniyor.

жи/ши пиши с буквой и


Hafıza teknikleri arasında en sık kullanılan nimonikleri yabancı dil eğitiminde özellikle hatırlanması zor dilbilgisi kurallarını ezberlemede veya yeni kelimeler öğrenmek için de kullanabilir. İşte birkaç örnek;

“жи/ши пиши с буквой и” ( "ш" ve "ж" harflerinden sonra "и" yazılır "ы" okunur. Bu dilbilgisi kuralını ezberlemeye çalışmaktansa yukarıda yazan anlamlı cümleyi ezberlemek öğrenme sistemimize daha uygundur.

Каждый Охотник Желает Знать Где Сидит Фазан (Çev. Her avcı sülünün nerede oturduğunu bilmek ister) aynı numarayı gökkuşağının renklerini ezberlemek için de kullanabilirsiniz – красный (kırmızı), оранжевый (turuncu), жёлтый (sarı), зелёный (yeşil), голубой (açık mavi), синий (koyu mavi), фиолетовый (mor).

Иван Родил Девчонку Велел Тащить Пелёнку – her kelimenin ilk harfi rus dilindeki halleri (Падеж) hatırlatıyor – именительный (yalın), родительный (sahiplik), дательный (yönelme), винительный (-i hali), творительный (enstruman), предложный (bulunma).

Bazen bir fiilin nasıl kullanıldığı konusunda kafamız karışır; "надеть одежду, одеть Надежду" (Nadejda'yı giydirmek için giyinmek). Надеть (giyinmek) fiilinin ve одеть (giydirmek) fiilinin ne zaman kullanılacağını hatırlamamıza yardımcı oluyor.

Anadil taşıyacıları için birçok kuralı hatırlamak ve uygulamak çok kolaydır. Fakat rusçayı yabancı dil olarak öğrenenler için bu kadar çok detayı hatırlamak gerçekten çok zor olur. Sizin de rusça öğrenme sürecinizde kullandığınız benzer hatırlatıcılar veya tekerlemeler var mı? Birkaç örnek paylaşmak ister misiniz?
www.parusegitim.com

Konuyla ilgili daha fazla bilgi için;

Nimonik - Wikipedia
Güçlü hafıza Teknikleri

10 Ocak 2014 Cuma

‘Себя’ Zamiri – Местоимение ‘себя’ (Yeni Rusça Dersi)

Bugünkü dersimizde ‘себя́’ [sib’á] – (farklı hallerde kullanılan ‘kendi’) Dönüşlülük Zamiri’ni inceleyeceğiz. Bu zamirin Türkçe karşılığı, ‘kendini’, ‘kendinden’, ‘kendine’ v.b., bazen de Sahiplik eklerle belirtilir:
Как ты себя́ чу́вствуешь? – Kendini nasıl hissediyorsun?
Дире́ктор у себя в кабине́те. – Müdür (kendi) odanda.



I. ‘Себя’ Zamirinin şekilleri
‘Себя́’ Zamiri, hallere göre değişir, cins ve sayısına göre değişmez. Aşağıdaki tabloda ‘себя́’ Zamiri’nin farklı hal şekillerini bulabilirsiniz. Dikkat edin! Zamirin Yalın Hal şekli bulunmamaktadır.
Hal -IN Hali себя́ [sib’ákendinin
-E Hali  себе́ [sib’ékendine
-İ Hali  себя́ [sib’ákendini
İle Hali собо́й [sabóykendinden, kendisiyle
-DE Hali  себе́ [sib’ékendisi hakkında, kendisini

‘Себя́’ Zamiri farklı edatlarla kullanılır:
у себя́ – kendisinin, kendisinde
к себе́ – kendisine
с собо́й – kendisiyle
о себе́ – kendisi hakkında
Lütfen, aşağıdaki örneklere bakın:
1.
- Ка́тя у себя́ в ко́мнате? – Katya (kendi) odanda mı?
- Да, она́ у себя́. – Evet, odanda.
2.
- Как вы себя́ чу́вствуете? – Kendinizi nasıl hissediyorsunuz?
- Сего́дня я чу́вствую себя́ пло́хо. – Bugün kendimi iyi hissetmiyorum.
3.
- Я сдал сло́жный экза́мен, и о́чень дово́лен собо́й. – Zor bir sınav verdim, kendimden çok memnunum.
4.
- Расскажи́те мне немно́го о себе́. – Bana biraz kendinizi anlatır mısınız?
5.
- Серге́й пригласи́л нас к себе́ на да́чу. – Sergey bizi yazlık evine davet etti.

II. ‘Себя’ ile kullanılan deyimler

бере́чь себя́ [biréç’ sib’á] – kendine iyi bakmak
брать с собо́й [brat’ ssabóy] – yanına almak
вести́ себя́ [vistí sib’á] – davranmak
взять себя́ в ру́ки [vzyat’ sib’á vrúki] – kendini toparlamak
вы́йти из себя́ [vı́yti issib’á] – kendinden geçmek
дать себе́ сло́во [dat’ sib’é slóva] – kendine söz vermek
держа́ть себя́ в рука́х [dirját’ sib’á vrukáh] – kendini tutmak
не ду́мать о себе́ [ni dúmat’ asib’é] – kendini düşünmemek
следи́ть за собо́й [sledít’ za sabóy] – kendine dikkat etmek

Şimdi örneklere bakın:
6.
- Они радуются и ведут себя́ как дети. – Onlar eğleniyor ve çocuk gibi davranıyorlar.
7.
- Где твой ноутбу́к? – Dizüstü bilgisayarın nerede?
- Сего́дня я забы́л взять его́ с собо́й. – Bugün onu yanıma almayı unuttum.
8.
Береги́ себя́. – Kendine iyi bak.
9.
- Когда́ я услы́шал э́ту но́вость, вы́шел из себя́, но пото́м немно́го успоко́ился, взял себя́ в ру́ки. – Bu haberi duyunca kendimden geçtim, fakat sonra biraz sakinleştim, kendimi toparladım.
10.
- Я дал себе́ сло́во, что бо́льше не бу́ду ложи́ться сли́шком по́здно. – Kendime söz verdim, bir daha çok geç saatte yatmayacağım.

Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle...



2 Ocak 2014 Perşembe